Κριτικές βιβλίων

Δεν είναι από σύμπτωση – Ryoko Sekiguchi


IMG_20160623_131925[1]

Καταστροφές όπως αυτή που συνέβη στις 11 Μαρτίου 2011 στη Φουκούσιμα της Ιαπωνίας μας οδηγούν ασυνείδητα στα θεμελιώδη στοιχεία της ζωής, στις αρχές που συγκροτούν την ταυτότητα του σήμερα και του αύριο. Το ιαπωνικό χρονικό της Ρυόκο Σεκιγκούτσι, ποιήτριας, συγγραφέως και μεταφράστριας, η οποία ζει στο Παρίσι από το 1997, πηγάζει από μια βαθιά εσωτερική ανατροπή. Την ημέρα της τριπλής ιαπωνικής καταστροφής -σεισμός, τσουνάμι, πυρηνικό ατύχημα-, η συγγραφέας βρίσκεται στο Παρίσι. Η περιοχή του Τόχοκου κλονίζεται και μαζί της και ο κόσμος της, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Δεν είναι εύκολο να ζεις μια τραγωδία εξ αποστάσεως, ακόμα λιγότερο εύκολο να την αποδεχτείς και σχεδόν αδύνατο να τη δεις αντικειμενικά. Παίρνει μια κόλλα χαρτί, γράφει, κάνει «χρονικό» τη ζωή, τη ζωή της και παράλληλα τη ζωή όλων εκείνων που δέχτηκαν το πλήγμα, στη Γαλλία και την Ιαπωνία, προσπαθεί να συλλάβει τις άρρητες στιγμές «πριν την καταστροφή». Παίρνει το αεροπλάνο για το Τόκυο και συναντά την οικογένειά της, ξαναβρίσκει τη γενέθλια πόλη της, αναζητώντας κάτι γερό για να κρατηθεί.

Η Ρυόκο Σεκιγκούτσι κράτησε ημερολόγιο από τις 10 Μαρτίου ως τις 30 Απριλίου 2011. Το χρονικό αυτό καταγράφει σκέψεις για την υπέρθεση των εικόνων, τη μνήμη των πόλων , το τυχαίο, το εφήμερο της περιγραφής και τα κύρια ονόματα που αναδύονται, φασματικά, έπειτα από μια καταστροφή. Περιμένοντας ότι «αυτό» θα συμβεί. «Αυτό»…η αδυσώπητη αλυσίδα των καταστροφών που χτύπησαν την Ιαπωνία: σεισμός, τσουνάμι, διαρροή ραδιενέργειας…Το βιβλίο της Δεν είναι από σύμπτωση είναι ένα χρονικό των μαύρων εκείνων ημερών που τις πέρασε συμμεριζόμενη τις αμφιβολίες και τις οδύνες του λαού της. Τον εκνευρισμό τους, επίσης, όταν ακούει να λένε: «Δεν φταίει κανείς. Είναι μια φυσική καταστροφή».
Η σκέψη της , διαυγής , είναι ασυμβίβαστη.
Η αφήγησή της , αιχμηρή, αποτελεί ταυτόχρονα έναν στοχασμό πάνω στη γραφή.

***

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι ένα χρονικό για όσα συνέβησαν στην Ιαπωνία τον Μάρτιο του 2011 και παρακολουθήσαμε κι εμείς σοκαρισμένοι από τις τηλεοράσεις μας.

Η συγγραφέας παρακολουθώντας όσα συνέβησαν στην χώρα της από το Παρίσι όπου κι έμενε, καταγράφει στο βιβλίο τις σκέψεις και τα συναισθήματά της. Το βιβλίο ξεκινά από την παραμονή της μεγάλης καταστροφής και είναι γραμμένο σαν ημερολόγιο. Κάθε μέρα μαθαίνουμε νέα πράγματα, νέες σκέψεις, νέους φόβους και πώς ακριβώς εξελίσσονταν τότε τα πράγματα.

Δυστυχώς δεν μπορώ να πω πολλά γιατί πρέπει ο ίδιος να διαβάσεις αυτό το βιβλίο για να καταλάβεις το πόσο με συγκλόνισε. Ίσως φταίει ότι αναφέρεται σε ένα γεγονός, που μπορεί να μην συνέβη στη χώρα μας, αλλά το είχαμε παρακολουθήσει όλοι τόσο σοκαρισμένοι και παγωμένοι. Άσε που οι περισσότεροι ή έστω μερικοί σκεφτήκαμε εκείνη τη μέρα «Κι αν συνέβαινε κάτι παρόμοιο κι εδώ;». Μέσα από αυτό το χρονικό και τα λόγια Ιαπώνων βλέπουμε πώς λόγω αυτού του γεγονότος ξύπνησαν μνήμες από τη μεγάλη καταστροφή που προκάλεσε η ρίψη ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι τον Αύγουστο του 1945. Η Monde μετά το τσουνάμι έγραφε:

«Η υποτροπή, μαζί με την επίδειξη, σχετικά με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, της ίδιας απερισκεψίας απέναντι στην ανθρώπινη ζωή είναι η χειρότερη προδοσία της μνήμης των θυμάτων της Χιροσίμα».

Σύμφωνα με την συγγραφέα, που επικοινωνούσε συνεχώς με φίλους και συγγενής μετά το τσουνάμι, οι άνθρωποι φοβόντουσαν να επανέλθουν στην καθημερινότητά τους. Φοβόντουσαν να διασκεδάσουν. Για παράδειγμα, να πιουν έστω κι ένα ποτέ γιατί τι θα γινόταν αν ο επόμενος σεισμός δεν τους έβρισκε νηφάλιους;

Σε αυτό το σημείο θα αναφέρω ένα απόσπασμα από το βιβλίο με σκέψεις τις συγγραφέως για το αν τελικά είναι καλύτερο κάποιος να πεθάνει από φυσική ή μία καταστροφή που προκάλεσε ο άνθρωπος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση χάθηκαν άνθρωποι και από τα δύο.

«Αναρωτιέμαι τι είναι πιο σκληρό, να πεθάνει κανείς σε μία φυσική καταστροφή ή σε μία ανθρώπινη. Να πεθάνει κανείς σε ένα τσουνάμι ή από τη διαρροή ραδιενέργειας. Προτιμώ κατά πολύ τη φυσική καταστροφή. Σύμφωνοι, κάθε θάνατος είναι τρομερός, όποια κι αν είναι η αιτία του, η φυσική καταστροφή όμως , η οποία καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά της, δεν εμφορείται από μίσος. Η ανθρώπινη καταστροφή σκοτώνει από βλακεία, από άγνοια, κάνει διάκριση των ατόμων, κι εγώ δεν τον θέλω έναν τέτοιο θάνατο, που θα μπορούσε κανείς, πάντα, να αποφύγει.».

Τέλος, πριν κλείσω αυτό το κείμενο, θα αναφερθώ λίγο στον τίτλο του. Στην αρχή, όταν το αγόρασα και διάβασα περί τίνος πρόκειται μου έκανε εντύπωση ο τίτλος. Τι δηλαδή δεν είναι από σύμπτωση. Όμως όταν διάβασα ένα απόσπασμα από κείμενο της συγγραφέως που αναφέρεται σχετικά στην αρχή του βιβλίου κατάλαβα για ποιον λόγο τιτλοφόρησε έτσι το βιβλίο της. Το κείμενο κυκλοφόρησε το 2010 και είχε τίτλο «Η παραμονή».

«Τόσο απλό να αποδεκατίζεις ανθρώπους! Αρκεί η Γη να κουνηθεί (λιγάκι μόνο). Να ζεις ταπεινά και να πεθαίνεις σαν σκουλήκι – μετά βίας χρόνος να βγάλεις μιας κραυγούλα. ΤΟ ξέρεις καλά όμως κι εσύ ο ίδιος! Οι άνθρωποι είναι οι πιο επίφοβοι (ε ναι!). Η ανθρωπότητα έχει (ήδη) αφανιστεί; Η θάλασσα αφρίζει. Η γη δονείται. Για μια στιγμή».

Οι σκέψεις δικές σας…

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Άγρα.

ΥΓ. Για όσους ενδιαφέρονται να δουν μία ταινία από Ιάπωνα δημιουργό που μιλάει για τον κόσμο την επόμενη μιας πυρηνικής καταστροφής, μπορεί να δει την ταινία anime «Nausicaa of the valley of the wind» του Χαγιάο Μιγιαζάκι.

Advertisements

One thought on “Δεν είναι από σύμπτωση – Ryoko Sekiguchi

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s