Αϊβαλί – Soloúp


IMG_20160412_174750[2]

Ένα μονοήμερο ταξίδι από τη Μυτιλήνη στο Αϊβαλί. Κι εκεί, ανάμεσα στις δυο ακτές, μεσοπέλαγα, ένα ταξίδι στο χρόνο. Στη ματωμένη Ιστορία. Σε όσα χωρίζουν τους ανθρώπους του μικρού μπουγαζιού. Σε όσα ενώνουν τους λαούς όλης της γης.

Μικρασιατική Καταστροφή. Ξεριζωμός. Χαμένες πατρίδες. Συνθήκη της Λοζάνης. Η πρώτη μεγάλη ανταλλαγή πληθυσμών στη σύγχρονη Ιστορία. Εκατομμύρια τραγωδίες, αμέτρητες ιστορίες κυνηγημένων ψυχών. Τις περισσότερες δεν τις μάθαμε ποτέ. Άλλες πάλι, αυτές που οι πρόσφυγες αφηγήθηκαν στα παιδιά και στα εγγόνια τους, σιγά σιγά μπερδεύονται, βυθίζονται στη λήθη, χάνονται. Ελάχιστες από αυτές καταγράφηκαν στο χαρτί. Ελάχιστες σώθηκαν, για να ορθώσουν τη μνήμη απέναντι στα ανθρώπινα λάθη που, όταν ξεχνιούνται, επαναλαμβάνονται.

Εκεί, στα υδάτινα σύνορα, στο στενό πέρασμα ανάμεσα στη Λέσβο και στα μικρασιατικά παράλια, ξετυλίγονται τέσσερις από αυτές τις ιστορίες. Τέσσερις Αϊβαλιώτες αφηγούνται. Τρεις Έλληνες κι ένας Τούρκος: Φώτης Κόντογλου, Ηλίας Βενέζης, Αγάπη Βενέζη-Μολυβιάτη, Αχμέτ Γιορουλμάζ.
Και όταν τα πόδια ξαναπατούν στη γη, το σήμερα προσπαθεί να λογαριαστεί με το χθες. Το ταξίδι δεν έχει τελειώσει.

***

Αχ το Αϊβαλί… Το Αϊβαλί ήταν ένα εκπληκτικό graphic novel. Ο Soloúp έχει κάνει πραγματικά εξαιρετική δουλειά. Μέσα από το δικό του ταξίδι στο Αϊβαλί για να γνωρίσει το μέρος όπου κατάγεται, μαθαίνουμε κι εμείς τι συνέβη τότε. Πόσο δύσκολος είναι ο ξεριζωμός για όλους. Όλα αυτά, μέσα από κείμενα του Φώτη Κόντογλου, του Ηλία Βενέζη, της Αγάπης Βενέζη-Μολυβιάτη και του Αχμέτ Γιορουλμάζ. Όλα αυτά όμως με την εκπληκτική εικονογράφιση του ιδίου. Ουσιαστικά, το βιβλίο είναι χωρισμένο σε πέντε κομμάτια που τα διαβάζεις καθώς ο Soloúp ταξιδεύει προς το Αϊβαλί.

Για να πω την αλήθεια πριν από αυτό το βιβλίο, δεν είχα μπει στη διαδικασία να διαβάζω για το Αϊβαλί και τη Συνθήκη της Λωζάνης. Μετά από αυτό πίστεψέ με διάβασα πολλά για τον μεγάλο ξεριζωμό. Τα γεγονότα τραγικά, πολύ πιο τραγικά απ’ όσο τα φαντάζεσαι ή απ’ όσο τα φανταζόμουν εγώ. Το ενδιαφέρον είναι ότι η μία από τις ιστορίες αφορά έναν Τούρκο που από την Κρήτη έστειλαν την οικογένειά του πίσω στην Μ. Ασία.

Ουσιαστικά μπορούμε ξεκάθαρα να δούμε ότι σε τέτοιου είδους καταστάσεις την πληρώνουν πάντα οι πολίτες και από τις δύο πλευρές. Κάθε πόλεμος έχει ένα πολύ μεγάλο κόστος και δημιουργεί τραύματα που μπορώ να πω με σιγουριά ότι δεν ξεπερνιούνται όσα χρόνια κι αν περάσουν.

Στο τέλος του βιβλίου ο ήρωας φτάνει πλέον στο Αϊβαλί και συναντά έναν Τούρκο. Η συζήτηση που έχουν είναι εξαιρετική και με πολύ μεγάλο νόημα. Σε αυτό δεν θα σου πω περισσότερα για να μην κάνω spoiler, πάντως είναι ένα από τα πιο ωραία κομμάτια του βιβλίου.

Ένα βιβλίο που πρέπει να υπάρχει σε κάθε βιβλιοθήκη και να το διαβάσουν όλοι, παιδιά και μεγάλοι.

Κλείνοντας θα παραθέσω ένα κομμάτι από αυτό το θαυμάσιο βιβλίο.

«Ετουτανα τα σπίθια βαστούνε δυο ζωές. Μια Ρωμαίικη και μια Τούρκικη. Εζήσανε μέσα ντως άνθρωποι με άλλη λαλιά και πίστη. Αλλιώς ονειρευάντανε τη ζωή ντως οι Ρωμιοί που τα χτίσανε, αλλιώς οι Τούρκοι που τα καμπιτήρανε. Αν είχανε λαλιά τα σπίθια, δε θα ‘χανε να πούνε τόσα για Ρωμιούς και Τούρκους όσο για των ανθρώπω τα βάσανα. Ο πόνος είναι ο ίδιος όποια γλώσσα και να μιλείς.»

Advertisements

6 thoughts on “Αϊβαλί – Soloúp

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s