Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΒΑΝΑΣ – PEDRO JUAN GUTIERREZ

Στους δρόμους της Αβάνας του 1990 ένας έφηβος προσπαθεί να επιβιώσει. Η ιστορία του είναι η αφορμή για να ξετυλιχτεί μπροστά στα μάτια μας ένας κόσμος τρομακτικός και αποκαλυπτικός: ζητιάνοι, πόρνες, τραβεστί, μικροπωλητές, αλήτες, μπεκρήδες, άνθρωποι που ζουν στα ερείπια εγκαταλειμμένων κτιρίων, άφραγκοι, πεινασμένοι, πάντοτε στα όρια του θανάτου. Επιμένουν όμως να αγωνίζονται για να ζήσουν μια μέρα ακόμα, να αγαπήσουν και να αγαπηθούν, να βρουν κάπου τρυφερότητα. Αυτό μόνο.

***

Διάβαζα για τον βρόμικο ρεαλισμό του Γκουτιέρεζ και δεν πολυκαταλάβαινα τι εννοούσαν. Μετά από αυτό το βιβλίο κατάλαβα απολύτως τι εννοούν. Για τον βασιλιά της Αβάνας έχω ανάμεικτα συναισθήματα. Από τη μία ήταν ένα βιβλίο που θα έλεγα ότι κατά κάποιον τρόπο με σόκαρε και από την άλλη ήταν ένα βιβλίο που δεν μου άφησε τίποτα. Νομίζω ότι σε μερικά χρόνια δε θα θυμάμαι καν ότι το διάβασα. Ίσως βέβαια ακουστεί κάπως σκληρό αυτό, αλλά έτσι αισθάνομαι.

Επειδή όμως ξεκίνησα με σκληρά λόγια, ας αναφέρω αυτά που μου άρεσαν σε αυτό. Ο βασιλιάς της Αβάνας είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται πάρα πολύ εύκολα. Η γραφή είναι πολύ απλή και μέσα από αυτό γνώρισα την Αβάνα του ’90, αν και δεν μου δημιούργησε και τόσο ευχάριστη εικόνα γι’ αυτήν. Παρόλα αυτά, μου μετέφερε άριστα αυτό που ήθελε. Την φτώχεια, την εξαθλίωση, το πόσο μεγάλη σημασία για έναν άνθρωπο και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του έχει το πού μεγαλώνει και κάτω από ποιες συνθήκες. Ο Ρέι, ο ήρωας του βιβλίου, είναι ένας έφηβος που ζει στον δρόμο και κάνει οτιδήποτε για να επιβιώσει, χωρίς όμως καμία ελπίδα για «πραγματική» ζωή. Απογοητευμένος από όλους και όλα είναι σαν να ζει σαν ζόμπι. Στο μόνο που βρίσκει ευχαρίστηση είναι η σεξουαλική επαφή που την αποζητά απεγνωσμένα συνεχώς. Παρόλα αυτά, και ο ίδιος αναφέρει μέσα στο βιβλίο ότι ζούμε χωρίς κανένα σκοπό και απλά επιβιώνουμε μέχρι να έρθει η ώρα να πεθάνουμε.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, με ενόχλησαν αρκετά οι ωμές και βρόμικες σκηνές σεξ. Κυριολεκτικά βρόμικες και πολύ συχνές. Ο Ρέι ήταν πραγματικά αχόρταγος με το σεξ και με κάθε ευκαιρία ο Γκουτιέρεζ μας περιέγραφε μία σκηνή σεξ, με κάθε λεπτομέρεια. Αυτό για να πω την αλήθεια μετά από κάποιο σημείο με κούρασε αρκετά. Επίσης, αναφέρει ότι ήταν άνθρωπος που του άρεσε η βρόμα. Δεν μπορώ ακόμα να εξηγήσω αν απλά ο Γκουτιέρεζ το αναφέρει ως «βίτσιο» του πρωταγωνιστή ή με αυτό ήθελε να πει κάτι άλλο.

Παρ’ όλες τις καταχρήσεις, τη κακή ζωή και την συνεχή απελπισία του πρωταγωνιστή, ο συγγραφέας είναι σαν να του δίνει συνεχώς την ευκαιρία να λυτρωθεί. Παρόλα αυτά, ο Ρέι δεν αρπάζει την ευκαιρία για μια καλύτερη ζωή. Είναι απόλυτα αυτοκαταστροφικός. Αυτό είναι απίστευτα ξεκάθαρο στο βιβλίο.

Τέλος, παρόλο που γενικά η ιστορία δεν «μίλησε» μέσα μου, μου άρεσε πάρα πολύ το τέλος. Το θεώρησα πολύ ανατρεπτικό και μου έφτιαξε την εικόνα που είχα μέχρι τότε για το βιβλίο. Κατά τη γνώμη μου δίνει στον ήρωά του τη λύτρωση που είχε απορρίψει όλες τις προηγούμενες φορές. Αυτό το κάνει σίγουρα μιας ιστορία με νόημα αλλά σίγουρα για γερά, πολύ γερά στομάχια.

Για ‘μένα ήταν το πρώτο βιβλίο του Γκουτιέρεζ αλλά σίγουρα όχι το τελευταίο. Αν και δεν ήταν ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει, είχε κάτι που με κέρδισε και ακόμα δεν μπορώ να εξηγήσω τι. Θεωρώ πάντως, πως είναι μια καλή αρχή για να γνωρίσεις τον συγγραφέα.